Lãi suất có rất nhiều loại, ví dụ như lãi suất tiền vay, lãi suất tiền gửi,… và cả lãi suất chiết khấu. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ hết các khái niệm về lãi suất này, đặc biệt là lãi suất chiết khấu. Vậy lãi suất chiết khấu là gì? Cách tính như thế nào? Để giải đáp các thắc mắc này hãy cùng tham khảo bài viết của chúng tôi!
1. Lãi suất chiết khấu là gì?
1.1. Khái niệm về chiết khấu
Trong tiếng Anh, chiết khấu tức là Discount và được sử dụng rất rộng rãi trong lĩnh vực kinh doanh. Có thể hiểu đơn giản rằng chiết khấu tức là giảm giá bán của sản phẩm, dịch vụ thấp hơn so với mức giá niêm yết một tỷ lệ % nhất định.
Mục đích đưa ra chiết khấu là để các cửa hàng, doanh nghiệp có thể thu hút được nhiều khách hàng hơn, kích cầu mua sắm tăng cao. Đối với quá trình kinh doanh thì chiết khấu chính là một khoản khấu trừ trong giá cả.
1.2. Khái niệm về lãi suất chiết khấu
Lãi suất chiết khấu là thuật ngữ được sử dụng trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Đây là mức lãi suất cho vay được các ngân hàng nhà nước áp dụng đối với các ngân hàng thương mại. Hiểu một cách đơn giản có nghĩa là trong quá trình hoạt động, nếu các ngân hàng thương mại có nhu cầu vay tiền từ ngân hàng trung ương thì các ngân hàng thương mại sẽ được xem xét cho vay tiền để tránh xuất hiện các tình huống khách hàng rút tiền.
Ngoài ra, cũng có một số cách hiểu khác về lãi suất chiết khấu là gì. Ví dụ, bạn có thể hiểu lãi suất chiết khấu chính là một công cụ quan trọng trong chính sách tiền tệ, đồng thời cũng là căn cứ thiết yếu đối với cả ngân hàng nhà nước lẫn ngân hàng thương mại.
Còn trong Khoản 11 Điều 3 Thông tư 150/2011/TT-BTC có định nghĩa rõ lãi suất chiết khấu là gì như sau: “Lãi suất chiết khấu” là tỷ lệ phần trăm (%) lãi hàng năm, được dùng làm căn cứ để xác định giá trái phiếu bị hoán đổi, giá trái phiếu được hoán đổi và tỷ lệ hoán đổi giữa trái phiếu bị hoán đổi và trái phiếu được hoán đổi”.
2. Mô tả nghiệp vụ khi tính lãi suất chiết khấu
Để bạn có thể hiểu rõ hơn lãi suất chiết khấu là gì chúng tôi sẽ mô tả nghiệp vụ chi tiết. Giả sử, nếu ngân hàng thương mại không đủ lượng tiền tối thiểu bắt buộc, có thể là do lượng tiền rút hoặc tiền vay quá lớn thì ngân hàng thương mại sẽ phải vay từ ngân hàng trung ương. Khi đó, lượng tiền dự trữ sẽ cao lên và ngân hàng trung ương có thể điều chỉnh lãi suất chiết khấu tăng hoặc giảm để cung ứng tiền tệ cho các ngân hàng thương mại.
Tỷ lệ chiết khấu tỷ lệ ngược với dòng tiền trong tương lai. Doanh nghiệp có quyền chọn mức chiết khấu phù hợp nhất.
3. Hướng dẫn cách tính lãi suất chiết khấu trong hoạt động ngân hàng
Có thể dựa vào 2 chỉ số sau đây để tính lãi suất chiết khấu trong hoạt động ngân hàng:
3.1. Chi phí huy động vốn
Có thể sử dụng chi phí gọi vốn để tính lãi suất chiết khấu. Đây chính là tỷ lệ lợi tức khi đầu tư vào dự án mà người đầu tư mong muốn nhận được. Cũng có thể gọi đây là chi phí cơ hội vốn hay chi phí sử dụng vốn.
Giả sử, nếu rút tiền tiết kiệm để đầu tư là 6% thì đây cũng là mức lãi suất chiết khấu nhận được.
3.2. Trung bình trọng số chi phí vốn (WACC – Weighted Average Cost of Capital)
WACC = Chi phí sử dụng vốn trung bình của doanh nghiệp
Các doanh nghiệp thường sẽ có 2 nguồn gọi vốn chính, đó là:
- Vốn góp cổ đông: Cổ đông góp vốn và được chia % theo tỷ lệ góp vốn
- Vay thương mại: Vay tiền từ ngân hàng và trả lãi suất cho khoản vay
Từ trung bình trọng 2 chỉ số này có thể tính được WACC:
WACC = RE * E / (E + D) + RD(1 – TC) * D / (E + D)
Trong đó:
- RE: Tỷ suất thu nhập mong muốn của cổ đông
- RD: Lãi suất mong muốn của người cho vay
- E: Giá trị cổ phần của công ty
- D: Giá trị thị trường nợ công ty
- TC: Thuế suất thu nhập tổ chức
RE = [Div0 (1+g) / P0] + g
Trong đó:
- P0: Giá cổ phiếu tại thời điểm gốc của doanh nghiệp
- Div0: Cổ tức của cổ phiếu tại thời điểm gốc
- G: Tỷ lệ tăng trưởng dự kiến của cổ tức
4. Các yếu tố ảnh hưởng tới lãi suất chiết khấu
Có rất nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng tới lãi suất chiết khấu. Tiêu biểu có thể kể đến như:
- Lạm phát có thể ảnh hưởng tới cả lãi suất chiết khấu lẫn tình hình tài chính trong nước
- Chính sách tiền tệ của chính phủ đưa ra ở mỗi thời kỳ
- Mức cung – cầu đối với tiền tệ trên thị trường tăng hoặc giảm
- Rủi do kỳ hạn tín dụng
- Các nguyên nhân khác như tỷ giá hối đoái, các thể chế tài chính trung gian, tình hình tài chính quốc tế,…
Trên đây là giải đáp thắc mắc cho những ai đang băn khoăn lãi suất chiết khấu là gì và cách tính ra sao. Lãi suất chiết khấu có thể thay đổi và bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau.
Có thể quan tâm: Lãi suất thả nổi là gì?
